نقش رنگها در محيط های كار

1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (به این مطلب امتیاز دهید!)
Loading...

نقش رنگها در محيط های كار

 

رنگ ها را چگونه انتخاب کنيم؟

در قسمت “مفاهيم موجود در رنگ ها “با ويژگي و خصوصيات انواع اوليه ،ثانويه ،خنثي وتأثيرات آن ها بر انسان آشنا شديم .ماحصل آن مفاهيم اينکه تمامي رنگ ها داراي ويژگي هاي مثبت و کاربردهاي خاص خود مي باشند.مشروط بر اينکه در مکان مناسب به ميزان (وسعت )کافي وبا شدت درخشندگي لازم ورعايت اصول هم نشيني رنگ ها به کار گرفته شوندو چنانچه از هر گونه تفريط وافراط بر حذر باشيم ،منظور را در دست خواهيم داشت.

مهمترين نکته اي که به هنگام انتخاب رنگ بايد مد نظر قرار دهيم،آن است که چه تأثيري را مي خواهيم در محيط مورد نظر القاء کنيم ،در اين چارچوب با توجه به مجموعه مطالبي که در مفاهيم موجود در رنگ ها در اختيار داريم واينکهچه اثري وبه چه منظوري در محيط بايد شکل گيرد،به انتخاب رنگ مورد نظر مي پردازيم ،بدين طريق:

اگر مي خواهيم “شرايط را براي تغيير پذيري “در محيط کار فراهم کنيم از رنگ زرد بهره مي گيريم.پرا که اين رنگ يعني تغيير وآرامش ، زرد بر پيشرفت ،آينده نگري،نو گرايي ،تحول وترقي تأکيد دارد.

براي افزايش “اراده و اعتماد به نفس “از رنگ زرد سود مي جوييم.

اگ خواستار “آسايش خاطر ،هماهنگي ،خرسندي،تواضع،قدرت تطبيق دادن با وضع موجود ،استراحت ،آرامش ،صداقت و وفاداري ” در محيطي و مکاني هستيم از رنگ آبي استفاده مي کنيم .

اگر طالب آنيم که ” انرژي مثبت و حس زندگي ” را ساطع کنيم ،رنگ زرد را همراه با رنگ سبز به کار مي گيريم.

در مکان هايي که از نور خورشيد محروم هستيم،از رنگ زرد به اندازه کافي استفاده به عمل مي آوريم تا فضايي همچون روز (همراه با خورشيد)را فراهم کنيم.

اگر مراد آن است که فضاي سرد وتاريک را به مکاني گرم و صميمي تبديل کنيم از کنار هم قرار گرفتن رنگ هاي زرد و سفيداستفاده مي کنيم . رنگ سفيد بر درخشش و گرماي زرد تأکيد مي کند و همچنين سفيد تعادل را براي حيات زرد به ارمغان مي آورد . به عبارتي ديگر گرماي حاصل از زرد را در کنار رنگ سفيد بر جسته تر وقابل توجه ميکنيم و بدين طريق صميميت را القاء مي سازيم.

راهروها ،ورودي ها وراه پله ها را که به ندرتاز نور طبيعي وکافي بهرمند هستند ،با استفاده از رنگ زرد در کنار رنگ سفيد ،به محيطي روشن وگرم تبديل مي کنيم .

برا ي آنکه حالت افسردگي را از اشياء وانسان ها دور سازيم از رنگ زرد و سايه هاي آن در محيط بهره مي گيريم .

برا ي آنکه اتاق هاي کار هرگز کسالت آور نباشند از زرد روشن وليمويي استفاده مي کنيم تا محيطي شاداب فراهم سازيم.

در محيط هاي اموزشي از رنگ زرد استفاده به عمل مي آوريمتا بدين ترتيب “توجه،تمرکز ،حافظه،توان ومهارت يادگيري “را افزايش دهيم.

اگر در مکان هايي ويا جهت کارهايي به “تفکر وخلاقيت “نياز داريم از رنگ زرد بهره مي گيريم وبه طريقي مناسب در ميزهاي تحرير به کار مي گيريم . فراموش نمي کنيم که رنگ زرد در اتاق کار ،تشويقي براي تخيل ،ابتکار ،نوآوري وارتباط است . اين رنگ تمامي فعاليتهاي ذهني فرد را به پويايي وحرکت وا مي دارد.

از رنگ زرد در محيط براي “شادي آفريني ” استفاده مي کنيم . به ياد داريم که رنگ زرد ،خنده شادي وگرما را به جهان مي آورد.

اگر در محيطي به “هوشياري “نياز داريم از رنگ زرد ليمويي کمک مي گيريم .اين رنگ سلول هاي مغزي را به حرکت وا مي دارد.

اگر به محيط عاري از “اضطراب “نياز داريم از رنگ آبي استفاده مي کنيم .

اگر طالب “توازن وهماهنگي بين افراد “هستيم از رنگ آبي بهره مي گيريم .

اگر مراد “بسط اعتماد وامينت “بين کارکنان است ،از رنگ آبي به طريقي مناسب کمک مي گيريم .

اگر لازم است “دماي محيط “را کاهش دهيم وگرما را تعديل نماييم از حضور رنگ آبي سود مي جوييم تا احساس سرما شکل گيرد .

چنانچه خواستار رفع “خستگي جسماني “هستيم ،از رنگ سرمه اي در محيط و پوشش ها استفاده مي کنيم .

اگر اين است ،در محيطي “شور ،احساس ،گرما ،هيجان “بيافرينيم ،در شرايطي خاص از رنگ قرمز کمک مي گيريم.

اگر قصد بر اين است که “اشتها “را در سالن غذاخوري افزايش دهيم و احساس رقابت وباوري اقتصادي را تشديد کنيم ،در ابتداي ساعات فعاليت از رنگ قرمز استفاده مي کنيم ،اما در حالت خستگي عصبي و فيزيکي اين رنگ آزار دهنده خواهد بود.

در شرايطي که در محيط کار “سستي ،بيحالي و افسردگي “غالب است براي رهايي به طريقي مناسب از رنگ قرمز کمک مي گيريم.

اگر مي خواهيم در محيط کار وسيله وابزاري بر جسته تر ونزديکتر ديده شوداز رنگ قرمز استفاده مي کنيم.

اگر خواستار آن هستيم که در محيط کار نگاه ها را به طور سريع به سمت فضا ويا وسيله اي خاص جلب کنيم ،آن ها را از رنگ قرمز انتخاب مي کنيم ويا با پوششي از رنگ قرمز به کار مي گيريم.

رنگ قرمز به تخمين بيش از اندازه زمان در شخص منجر مي شود، در صورتيکه سبز يا آبي به تخمين کمتري از اندازه زمان در شخص منجر مي شود.

مکانيزم اين پديده شناخته شده نيست فاگر چه تأثيرات رنگ مشخص شده اند . از اين رنگ در کافه ترياها و رستوران ها سالن غذاخوري استفاده مي شود که در اين حالت در کارکنان احساس اينکه زمان به سرعت مي گذرد را ايجاد مي نمايد.

به همين دليل است که در يک رستوران از رنگ سبز بر در و ديوار ان استفاده نمي شود.چرا که اين مسئله باعث آرامش و جاخوش کردن مشتري مي شود.

اگر خواستار ايجاد “انعطاف پذيري ،سازگاري با اجتماع ،شکيبايي و بردباري “هستيم از رنگ سبز استفاده به عمل مي آوريم.

اگر طالب آن هستيم که “ثبات قدم واستقامت در برابر تغييرات “را ايجاد کنيم از رنگ سبز بهره مي گيريم.

براي ايجاد “رضايت و آرامش در محيط کار ” از رنگ سبز استفاده مي کنيم.

براي القاء “حس آباداني “در افراد از رنگ سبز استفاده مي کنيم .

برا ي شکل دادن “احساس وصفت شفقت ،مهرباني ،مودت ،دوستي در کارکنان” از رنگ سبز سود مي جوييم.

برا يافزايش “صبوري و قدرت تحمل در افراد ” رنگ سبز را به خدمت مي گيريم .

براي ايجاد احساس “مسئوليت پذيري و وظيفه شناسي ” از رنگ سبز بهره مي گيريم .

اگر مي خواهيم کارکنان را به “آرامش ،حوصله و گريز از عصبيت ” دعوت کنيم ،از رنگ سبز استفاده مي کنيم .

برا ي بسط “صفت اراده در انجام کار و پشتکار “از رنگ سبز کمک مي گيريم .

براي کسب “اطمينان نسبت به ارزش هاي فکري خود و ديگران ” در محيطکار از رنگ سبز سود مي جوييم .

برا يايجاد شرايط بهتر نظير “بهداشت بهتر يا زندگي طولاني وسودمند تر “براي کارکنان ،رنگ سبز را به خدمت مي گيريم.

برا ي شکل دادن “نشاط زندگي و اميدواري ” از رنگ سبز بهره مي گيريم.

اگر مي خواهيم محيطي “مهيج و برانگيزاننده ودر عين حال آرام بخش و تسکين دهنده”داشته باشيم از رنگ نارنجي کمک مي گيريم .

اگر مراد ان است که افرادي “سخت کوش ،پر شور و پر حرارت ،بسيار خوش اخلاق ،مهربان ، دوست داشتني و مطبوع ،مصمم وبا اراده ،خستگي ناپذير “در محيط کار داشته با شيم . رنگ نارنجي را به خدمت مي گيريم .

برا ي ايجاد “حس رضايت و سر زندگي ” در کارکنان از رنگ نارنجي کمک مي گيريم .

برا ي شکل دادن “احساسات اجتماعي بودن ويا افزايش آن و گسترش فعاليت هاي اجتماعي” در افراد از رنگ نارنجي سود مي جوييم.

برا ي کاهش ” اضطراب،خشم و نفرت ” از رنگ نارنجي کمک مي گيريم .

براي “افزايش خيال پردازي در افراد واينکه الهام گردد، بايد کاري جديد” آغاز کرد از رنگ بنفش کمک مي گيريم.

براي ايجاد “اشتياق و خوشبيني وبه عبارتي کاهش بد گماني ” در محيط کار از رنگ بنفش استفاده به عمل مي آوريم .

اگر مراد ايجاد ” همخواني ويکدستي بين آنچه که ذهن در طلب آن است با واقعيت خارج از ذهن ” از رنگ بنفش مي گيريم.

اگر مي خواهيم کارکنان بيشتر به “جستجو ي هويت خود رفته وبه ذهنيات خويش عينيت بخشد “، از رنگ بنفش کمک مي گيريم .

اگر داراي فضاي کوچک وکم نور هستيم مي توانيم از نور سفيد استفاده کنيم تاآن مکان روشن تر وبزرگتر شود.

اگر مي خواهيم کارکنان “آلودگي ها را از محيط خود دور کنند ” از رنگ سفيد سود مي جوييم.

اگر خواستار ” گسترش صداقت ،افزايش نبوغ وتوانايي ها و قوت تخيل در افراد ” هستيم از رنگ سفيد بهره مي گيريم .

اگر بخواهيم چيزي را در محيط “مورد تأکيد ” قرا ر دهيم آنرا در جوار رنگ سياه قرار مي دهيم .

اگر ديوار انتهايي يک راهرو طولاني است ، با استفاده از رنگ ها ي گرم طول راهرو را به لحاظ ظاهري کاهش مي دهيم.

در صورتي که بخواهيم سقف بلند اتاق کوتاهتر جلوه کند ،براي پوشش ان از رنگ هاي تيره و گرم استفاده مي کنيم .

اگر مراد ان است که فضاي کوچکتر به نظر آيد ؛ تمامي سطوح آن را با رنگ روشن پوشش مي دهيم و ديوار ها را نور پردازي مي کنيم.

استفاده از رنگ هاي روشن ،سبب ساز افزايش ظاهري آن مي شود،به شرط آن که ديوار ها از سقف کمي تيره تر باشند.

اگر مي خواهيم گوشه اي از فضاي در اختيار ،به محض ورود مورد توجه قرار گيرد آن را با يکي از رنگها ي گرم پوشش مي دهيم.

اگر مراد ان است که فضا را بزرگتر جلوه دهيم ،از کفپوش هاي روشن وبه خصوص صيقلي استفاده مي کنيم .

براي رسيدن به ارامش و سکوت از رنگ سفيد برفي کمک مي گيريم .

برا يکفپوش فضاي کوچک از سراميک هايي با ابعاد بزرگ استفاده نمي کنيم ، همان طور که کاربرد سراميک کوچک براي فضا هاي بزرگ جايز ومناسب نيست . در واقع وسعت فضا با ابعاد سراميک مورد نظر رابطه مستقيم دارد.

رنگ هاي روشن ونزديک به سفيد ،فعاليت عمومي بدن را افزايش مي دهند وبه دنبال ان پيشرفت کار حاصل مي شود.رنگ هاي تيره نظير سرمه اي وآبي سياه به جهت کاهش فعاليت انعکاسي ناشي از نور اثر محرک کاهندگي دارند وبتعث کم شدن فعاليت مي شوند.

استفاده از رنگ زرد که مقداري رنگ آبي در ترکيب خود داشته باشد . موجب جهش فکري انسان مي شودوحضور ذهن را بالا برد. اين ترکيب رنگ براي محيط هاي آموزشي بسيار مناسب است .

جهت اتاق هاي آموزشي از رنگ هاي روشن استراحت بخش مانند زرد هلويي ،آبي روشن يا سبز دريايي استفاده مي کنيم ،رنگ هاي روشن اتاق هاي آموزشي را در ظاهر بزرگتر نمايان مي سازد توجه آنکه رنگ هاي شديد به عنوان مثال فرمز وآبي تيره در صورتيکه در سطوح بزرگ به کار برده شوند ،حالت بي قراري و فشار چشم را منجر مي شوند.

رنگ هاي توصيه شده آلبرت ،اچ ، مانسل

مردم بنا به عقايد و تجربيات خاص خود اصولاً رنگ هايي را بيش از رنگ هاي ديگر دوست دارندو انتخاب مي کنند که در وجود آنان احساسي را بر مي انگيزانندو ترجيحدادن رنگ ها امري است طبيعي ولي براي مکان هاي عمومي و کارهاي خاص صنعتي و غيره اصولي را بايد در نظر داشت که کارايي و بهره وري را بالا تر و بهتر سازد . بر اين اساس آلبرت ،اچ ،مانسل معروفترين رنگ شناس آمريکايي رنگ هايي را براي مراکز صنعتي و مکان هاي عمومي توصيه مي کند کهدر جدول زير معرقي مي شوند.

رنگ هاي توصيه شده برا ي محيط هايي که گروهي از مردم درآنجا گرد هم مي آيند و در نتيجه لازم است آسايش و کارآيي تضمين شود.

رنگ هاي روشن 

رنگ هاي قوي

سفيد با ته رنگ

قرمز روشن مايل به زرد

صورتي

(براي سقف ها)

صورتي

نارنجي

بژ برنزه هاي ديگر

زرد

طلايي

(رنگ هاي تابع براي ديوار ها)

سبز کم رنگ

آجري

آبي آسماني سبز

فيروزه اي

آبي

استفاده از رنگ سفيد يا سفيد ته رنگ هاي ديگر براي سقف و رنگ هاي روشن يا نيممه روشن براي کف پوش ومبلمان واثاثه موفقيت هاي زيادي در پي داشته است و براي سطوح کلي ديوار ها يک رنگ تابع مثل “بژ” يا رنگ پوست برنزه در نظر گرفته مي شود.

براي استراحتگاه ها تفريحگاه ها وسالن هاي غذاخوري بايد از رنگ هاي گرمتر استفاده نمود . رنگ هاي سردتر براي فضا هاي کاري مناسب هستند وبايد از يکنواختي اجتناب کرد.

چشم ها و روحيات بايد در معرض رنگ هاي گوناگون و متعادلي قرار گيرند، بدين ترتيب خطر محروميت حسي از بين مي رود و حالت شادي بخش رنگ بدون اين که خطر فشار بصري ،فيزيکي ،رواني يا هيجاني وجود داشته باشدبه شما روحيه بالايي مي دهد.

از چه رنگ هايي در محيط کار استفاده نکنيم.

از رنگ هاي متمايل به آبي يا خاکستري در فضاهاي هرگز استفاده نکنيد ، براي اين محيط ها رنگ هاي خنثي گرم مانند کرم و بژ مناسب هستند.

رنگ خاکستري را که صفت ويژه آن عدم مشارکت يا کاري به کار ديگران نداشتن است و داراي عنصر پنهان کاري است نبايد به کار گرفت . اين رنگ سستي وتنبلي را به همراه دارد،به همين دليل به هنگام فشارهاي رواني و جنگ تمايل به اين رنگ بيشتر مي شود.

رنگ قهوه اي نيروي حياتي و کارگران را نقصان بخشيده و انگيزه هاي آنان را براي کار . فعاليت کاهش مي دهد. آنان را به افرادي بي تفاوت بدل مي سازد .

نکته هايي چند

رنگ مانند جادويي است که مي تواند احساسات گوناگوني را در ما القاء کند ، از سرما دوري گرفته و گرما را جايگزين سازد ،افزودن فرشي به رنگ روشن يا چند قطعه شئ به رنگ هاي شاد ويا رنگ کردن بخشي از يک ديوار مي تواند قضاي يک اتاق را به نحوي اعجاب انگيز متحول سازد ،رنگ مي تواند مشخصه هاي معماري يک اتاق را چشمگير تر کند يا آن ها را از چشم بيننده پنهان سازد .

رنگ هاي بکار رفته در قسمت داخلي کارخانه ها و کارگاه ها مسلماً روي قابليتهاي ديد اپراتور و کارکنان اثر دارند . در حقيقت رنگ مناسب به کارکنان کمک مي کند که اجزاء ماشين را راحت تر ،بهتر و مشخص تر تشخيص دهند .اگر نور کافي وجود نداشته باشد کارگر براي تشخيص صحيح مجبور است به چشم خود فشار بياورد کهاين ،باعث خستگي ودر نتيجه اشتباه در کار او خواهد شد . بنا براين رنگ بخشي از اجزا را مي توان براق و تيره کرد وآن ها را ازبقيه اجزا کاملاً مجزا کرد .

اگر مي خواهيد از همين امروز تأثير رنگ و محيط را بر خود بيازماييد مي توانيد از کوچکترين کارها بزرگترين نتايج را بگيريد افراد عصباني و زود رنج نبايد در محيط هاي مربع شکل ويا قرمز رنگ قرار گيرند.

ميز کنفرانس يا اتاق برگزاري جلسات بهتر است نمايي از سبز در خود داشته باشد تا هم احساس آرامش را در افراد ايجاد کند وهم تمرکز فکري را برايشان راحت تر نمايد .

آيا تاکنون با اين مسئله مواجه شده ايد که در هنگام ورود به فضايي انرژي شما افزايش يافته و احساس شادابي و سرزندگي بسيار کنيد ؟ اينها همه از جمله تأثيرات ناشي از رنگ هاي حاکم بر آن محيط است.

به کار گيري رنگ قرمز ،که از جمله رنگ هاي اصلي بوده و خاصيت انرژي زايي بسيار دارد،اين احساس را به راحتي منتقل مي سازد . تأثيرات ناشي از اينگونه رنگ ها به قدري شديد است که شما حتي با نگاه کردن تصويري بااين خصوصيات کاملاً آن را درک مي کنيد.

پس از گذشت صبحي پر از کار و خستگي ،حضور در فضايي چون سالن غذاخوري با رنگ هاي گرم نه تنها انرژِي از دست رفته ناشي از چندين ساعت کارمتمادي را باز مي گرداند بلکه شادابي و سر زندگي مضاعف را در انسان براي نيمروز دوم ايجاد مي کند.

رنگ قرمز داراي قدرت و کشش زيادي است و خاصيت اشتها آوري دارد،بدين جهت بهترين محل براي بکار گيري آن محيط آشپزخانه ،اتاق غذا خوري و رستوران هاست .زيرا اين رنگ ها تنها براي مدت کوتاهي براي انسان خوشايند بوده و پس از اين مدت آزار دهنده شده و ايجاد خستگي مي کند. بنابراين استفاده ازآن مي بايست براساس اصول خاصي صورت گيرد.

دستشويي ،فضايي که روز از انجا شروع مي شود اثر نور حيات بخش خورشيد است . استفاده از اين رنگ در دستشويي مي تواند اثر محرک خوبي براي آغاز روزي پربار باشد.

مکان و فضا را مي توانبه عناصر “پهن” مانند ديوارها ،کف ها ،درها ،سقف ها و عناصر باريک ،مانند لوله ها ….تقسيم نمود. در صورتي که مايل باشيم عناصر باريک را پنهان و استتار نماييم ، مي بايد آن ها را همرنگ زمينه ،رنگ آميزي نماييم. مي توان اين عناصر رابا با روشن کردن و درخشان نمودن واضحتر نمود . يک رنگ روشن مطبوع ودلپذير با انعکاس خود اغلب خستگي کمتري از رنگ سقيد معمولي ايجاد مي نمايد.

توصيه مي شود با بهره گيري از رنگ مناسب و تند در فضاي ورودي ،در بدو ورود يک شوک يا به اصطلاح يک تغيير نگرش جدي به ميهمانان و مراجعه کنندگان خود بدهيد ،سپس رفته رفته آن ها رابا فضاي سالن توليد ويا محيط هاي اداري و ستادي که رنگ هاي ملايم تر وسبک تر دارند ، آشنا نماييد.


 منبع: سفید بام

متولد آذر 1369. کارشناس بهداشت حرفه ای ناپیوسته از دانشگاه کرمانشاه می باشم. باتوجه به پراکندگی موضوعات تصمیم به راه اندازی این سایت گرفته ام و در این راستا به یاری همه مهندسین نیازمندم. انشا... بتونیم به کمک همه، سایت پر محتوایی برای همکاران داشته باشیم.
با عضویت در خبرنامه ایمیلی جدیدترین مطالب را در ایمیل تان دریافت کنید. اعضاء خبرنامه و صفحات اجتماعی ACGIH از امکانات ویژه ای برخوردار خواهند شد !!! تعداد افراد فیدبرنر
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

معادله را حل کنید *