سم شناسی صنعتی

1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (به این مطلب امتیاز دهید!)
Loading...

سم شناسی صنعتی

برخي تعاريف اوليه و اصطلاحات علمي

·           آنچه سم شناسان مطالعه مي كنند, علوم مختلفي كه سم شناسان براي رسيدن به هدف خود از آنها استفاده مي كنند و زمينه هاي تخصصي مورد علاقه سم شناسان

·           سم شناسي توصيفي و استفاده از مطالعات حيواني بعنوان اصل اوليه در شناخت مخاطرات، اهميت دز و تعميم روابط دز- پاسخ (dose  response)

·                      چگونگي استفاده از اطلاعات دز- پاسخ جهت ارزيابي  ايمني يا خطر

·                      عوامل تغيير دهنده سميت يك ماده شيميايي يا ارتباط دز-پاسخ

·                      روشهاي اوليه براي تعميم اطلاعات دز- پاسخ جهت نشر دستورالعمل راهنما برای کنترل تماس با سموم در جامعه

1-1تعاريف اوليه اصطلاحات

معني لغوي كلمه سم شناسي  (Toxicology) مطالعه سموم مي باشد . ريشه كلمه سم از كلمه لاتين toxicus  ( به معناي سم ) است كه اين لغت در حدود سال 1655  ميلادی وارد زبان انگليسي شد و از كلمه toxikon مشتق شده است. toxikon يك واژه  قديم يوناني است و در آن زمان به سمومي گفته مي شد كه نيزه ها را به آن آغشته ميشده است.

در قديم موضوع مورد مطالعه در سم شناسي، بيشتر متمرکز بر روی مصارف سموم مختلف بود، و حتي امروزه بيشتر مردم فكر مي كنند سم معجوني كشنده است كه باعث آسيب يا مرگ آني مي شود. اما از زمانيكه سم شناسي بعنوان يك علم پيشرفته مطرح شد، سم شناسي نه تنها شامل سموم كشنده و بسيار مضر مي باشد، بلكه تمام اثرات موثر بر سلامتي را نيز در بر مي گيرد. تعاريف زير ديدگاه وسيع علم سم شناسي را منعكس مي كند.

-سم(toxic): ويژگي آن ايجاد يك اثر ناخواسته يا نامطلوب بر سلامتي است.

سميت (toxicity): هر اثر سمي كه توسط عامل فيزيكي يا شيميايي در بدن موجود زنده ايجاد گردد.

-سم شناسي (toxicology): علمي است كه مرتبط با اثرات نامطلوب (سميت وارده) توسط عامل شيميايي يا فيزيكي در شرايط خاص تماس در موجودات زنده باشد. سم شناسي علمي است كه تلاش آن شناسايي كيفي تمام مخاطرات (سميت وارده بر بدن) ناشي از يك ماده و همچنین تعيين كمي شرايط تماس مي باشد.

به زبانی دیگر سم شناسي بطور تجربي وقوع، ماهيت، انتشار، مكانيسم و ريسك اثرات رادر مواد سمي بررسي مي كند.

همانطور كه اين تعاريف نشان مي دهد ، واكنشهاي سمي كه مطالعه سم شناسي را تشكيل مي دهند, طيف وسيعي از مطالعات فيزيولوژيكي و بيولوژيكي را در بر مي گيرد. اثرات وارده ممكن است شامل عوارض نسبتاً خفيف مثل تحريك يا اشك ريزش يا واكنشهاي جدي تر مثل آسيب شديد و برگشت پذير كليه و كبد و حتي از كار افتادگي دائمي اندام ها از قبیل سيروز كبدي يا سرطان كبد باشد. با توجه به طيف گسترده اثرات نامطلوب سموم و اهمیت سم شناسی در زندگی امروزه جوامع، بهتر است اصطلاحات سم شناسی بیشتر مورد توجه قرار گیرد.

  • تماس يا مواجهه (exposure):يك ماده سمي براي ايجاد اثر نامطلوب، ابتدا بايد با موجود زنده تماس يابد به اين معني كه موجود زنده از طريق مسير خاصي (هوا، خاك و غذا)‌ در معرض تماس با ماده شيميايي قرار مي گيرد.
  • دز (Dose): كل مقدار ماده سمي كه در يك زمان مشخص وارد بدن موجود زنده مي شود. اين كميت مي تواند به صورت مقدار در واحد وزن يا مقدار در واحد سطح بدن بيان شود.
  • دز جذب شده يا داخلي (internally absorbed dose) :مقدار واقعي ماده سمي كه در داخل بدن موجود زنده جذب شده و به صورت سيستماتيك در سراسر بدن توزيع مي شود.
  • دز وارد شده به اندام هدف، دز موثر يا دز دريافت شده (Delivered/ effective/ target/ organ dose): مقدار ماده سمي كه به عضو (اندام هدف) رسيده و آن عضو را بطور نامطلوب تحت تاثير قرار مي دهد.
  • تماس حاد يا شديد(acute dose): ‌تماس كوتاه مدت ( عمدتاً كمتر از 24 ساعت) كه اغلب به صورت يك بار تماس بررسي مي شود، اما ممكن است تماسها در طي دوره كوتاهي از زمان تكرار شود.
  • تماس نيمه حاد (subacute exposure): مشابه تماس حاد مي باشد فقط مدت زمان تماس بيشتر بوده و از چند روز تا چند ماه تغيير مي كند.
  • تماس نيمه مزمن (subchronic exposure): تماسهايي كه در طيف زماني متوسط تكرار شود. اين مدت زمان براي حيوانات، معمولاً 3-1 ماه در نظر گرفته مي شود.
  • تماس مزمن: تماسهاي ( تكراري يا دائم) كه در طي مدت زمان طولاني انجام شود (بيش از سه ماه) زمان تماس  براي حيوانات آزمايشگاهي در بيشتر عمر حيوان ادامه مي يابد و درآزمايشات شغلي عمدتاً چند سال در نظر گرفته مي شود.
  • سميت حاد (acute toxicity): اثر نامطلوب يا ناخواسته اي كه در مد ت زمان نسبتاً كوتاهي ظاهر شود. اين زمان ممكن است بلافاصله بعد از تماس تا چند روز طول بكشد. مثلا خفگي شيميايي بر اثر تماس با غلظت بالاي مونوكسيد كربن  COيك سميت حاد است .
  • سميت مزمن((chronic toxicity: اثر نامطلوب طولاني يا دائمي كه بعد از تماس با ماده سمي بوجود مي آيد . مثلا شيوع سيليكوزيس  پس از تماس طولاني با سيليس كه در محيطهاي كاري مثل ريخته گريها روي مي دهد و نوعي سميت مزمن است.
  • سميت موضعي (local toxicity): اثرات نامطلوب با ناخواسته اي كه در محل تماس ماده سمي با عضو مورد نظر ظاهر مي شود. توانايي اسيد در سوزاندن چشمها و التهاب مجاري تنفسي فوقاني و سوختگي  پوست مثالي از اين نوع سميت مي باشد.
  • سميت سيستميك( : (systemic toxicityيك اثر نامطلوب يا نا خواسته اي است كه پس از جذب تركيب در موجود آزمايشگاهي و در يك عضو آسيب پذير دور از نقطه ورود به بدن مشاهده شود. براي مثال: تماس مزمن به جيوه از طريق راه تنفسي منجر به اثرات نامطلوب در سيستم كليوي و اعصاب مركزي مي گردد.
  • سميت برگشت پذير (Reversible Toxicity): اثر نامطلوب يا ناخواسته اي كه در صورت قطع تماس مي تواند به حالت اوليه برگردد. برگشت پذيري مسموميت به چند عامل بستگي دارد. اين عوامل عبارتند از میزان تماس (زمان و مقدار سم دریافتی) و نيز توانائي بافت آسيب ديده براي مرمت و باز سازي مجدد. سميت كبد براثر تماس حاد با دارو acetaminophen و بازسازي سلولهاي كبدي مثالي از اين نوع سميت است.
  • سميت تاخيري Delayed or Latent Toxicity)): يك اثرنامطلوب يا ناخواسته كه مدتها پس از شروع يا پايان تماس ظاهر مي شود. سرطان رحم بزرگسالان بر اثر تماس با(DES)diethylstilbestrol ، نمونه اي ازاين سميت است .
  • واكنش آلرژيك (Allergic Reaction): عكس العمل سیستم ایمنی نسبت به يك سم كه در اثر واكنش با سيستم ايمني بوجود مي آيد.
  • واكنش مربوط به خصايص فردي (Idiosyncratic Reaction): عكس العمل نسبت به ماده سمي كه در بعضي از افراد در حد تماس پائين تر از ساير افراد جمعيت اثر مشابهي ايجاد مي كند.اين واكنش يك واكنش ژنتيكي است و مثالي مناسب در اين مورد حساسيت به نيترات به دليل كمبود NADH (تغيير شكل يافته نيكوتين دي آميد دي نوكلئوتيد فسفاتNADP ) ميباشد. اين تركيب باعث احياء متهموگلوبين مي شود.
  • مكانيسم سميت (Mechanism of Toxicity): فعل و انفعالات بيولوژيكي كه در ماده سمي رخ مي دهد و باعث سميت در موجود زنده مي شود. مثلاً خفگي ناشي از منواكسيد كربن بعلت اتصال  COبه هموگلوبين است كه از انتقال اكسيژن به خون جلوگيري مي كند.
  • ماده سمي (Toxicant): هرماده اي كه در غلظت معين باعث اثر نامطلوب ( مضر) برروي موجود زنده شود ماده سمي ناميده مي شود.
  • سم (Toxin): هرماده سمي كه بوسيله موجود زنده ( گياهي ، حيواني و نيز باكتري) توليد مي شود. يعني ماده سمي كه به صورت طبيعي بوجود مي آيد سم ناميده مي شود.مثلاً Prethrin  كه يك حشره كش طبيعي است، بوسيله گلهاي prethrum توليد مي شود كه در تهيه حشره كشهاي prethroid بكار مي رود.
  • خطرHazard)) : طبيعت كيفي اثرات نامطلوب يا ناخواسته كه در اثر تماس با عامل فيزيكي يا يك ماده سمي ويژه بوجود مي آيد. مثلاً خفگي خطري است كه براثر تماس شديد با مونوكسيد كربن ايجاد مي شود.
  • ايمني (Safety): ميزان يا احتمال رياضي كه ماده اي با دزمعين يا شرايط تماس ويژه، اثر سمي ايجاد نكند.
  • خطر احتمالي (Risk): ميزان يا احتمال اينكه يك ماده با دز معين يا شرايط تماس ويژه اثر سمي ايجاد كند.
  • ارزيابي خطراحتمالي (Risk assesment): فرايندي كه بوسيله آن پتانسيل (احتمال) اثرات نامطلوب بر سلامتي در اثر تماس تشخيص داده مي شود.

2- 1    ماهيت  مطالعات  سم شناسان

سم شناسي علمي است كه در آن از ساير علوم پزشكي مانند فيزيولوژي ، بيوشيمي ، پاتولوژي ، فارماكولوژي (‌دارو شناسي ) پزشكي و اپيدميولوژي استفاده شده است. اينها فقط تعداد كمي از علوم وابسته به سم شناسي هستند. با توجه به وسعت و تنوع سم شناسي، تعدادي از تخصصها در اين علم شكوفا شده اند كه اين علوم دارای كاربردهاي مختلفی درجامعه امروز هستند . درهر حال مي توان گفت كه فعاليت شغلي همه سم شناسان در سه سطح اصلي طبقه بندي شده است : سم شناسي توصيفي (Descriptive Toxicology) ، سم شناسي تحقيقي يا راهكاری (Research /Mechanistic Toxicology ( و سم شناسي كاربردي (Applied  Toxicology) .

سم شناسان توصيفي دانشمنداني هستند كه كارآنها آزمايش سميت مواد شيميايي است . اين كار عمدتاً در آزمايشگاههاي سم شناسي دولتي يا تجاري انجام مي شود و مطالعات انجام شده در اين اماكن براي دستيابي به اطلاعات اساسي سم شناسي بكار مي رود و مي تواند سميت (‌خطرHazard ) را در اندامهاي مختلف شناسايي كند. اين سم شناسان عامل سميت را در شرايط مختلف تماس بررسي مي كنند.

بايك تحليل كامل از سم شناسي توصيفي مي توان تمام سميتهاي حاد و مزمن حاصل از عامل مورد آزمايش را شناسايي كرد .اين سميتها عبارتند از سميت ژني ، اثر بر دستگاه توليد مثل ، جهش زايي و سرطانزايي…… . سم شناسي توصيفي همچنين متابوليتهاي شيميايي كه به منظور شكستن و حذف مواد شيميايي در بدن انجام مي شود را شناسايي مي كند. ضمن اينكه روش جذب مواد شيميايي و توزيع وتجمع در بافتها و اندامهاي مختلف و سپس دفع آنها رامورد تجزيه قرار مي دهد.

مطالعات توصيفي، اطلاعات دز – پاسخ مناسب را تامين می نمايد بطوريكه مي توان ايمني نسبي را در حد تماس ( مواجهه انسان) تعيين كرد.

سم شناسان محقق در علوم پايه يا راهكاري (mechanistic) دانشمنداني هستند كه ماده شيميايي يا عامل سميت را بطور دقيق مطالعه مي كنند تا بدانند ماده شيميايي چگونه باعث تغييرات بيو شيميايي و فيزيولوژيكي در سلول يا بافت ايجاد سميت مي كند.كار اين سم شناسان ، شناسايي و مشاهده فرآيندهاي مهم بيولوژيكي است كه مي توانند تحت تاثير مواد شيميايي قرار گرفته و ايجاد سميت نمايند. به عبارت ديگر هدف از مطالعات راهكاري ، پي بردن به واكنشهاي بيولوژيكي مخصوص (وقوع زنجيره نامطلوب) در درون موجود زنده است كه نهايتاً باعث سميت مي شود.

اين آزمايشات ممكن است در سطح مولكولي ، سلولي يا بافت موجود زنده انجام شود. و بنابراين اطلاعات افراد در زمينه علوم پزشكي و بيولوژيكي مولكولي ) مورد نياز است . مطالعات راهكاري نهايتاً پل اطلاعاتي است كه مشاهدات مربوط به مطالعات سم شناسي توصيفي را به اطلاعات دز – واكنش مرتبط مي كند و پايه و اساسي براي ارزيابي ريسك و گسترش و بسط دستور العملهاي راهنما( مثل راهنماهاي بهداشت حرفه اي يا قوانين دولتي ) ميباشد كه اين كار ها توسط سم شناسان كاربردي انجام مي شود.

سم شناسان كاربردي (Applied  Toxicologists) دانشمنداني هستند كه با مواد شيميايي در دنياي واقعي يا شرايط غير آزمايشگاهي ارتباط دارند. مثلاً يكي از اهداف سم شناسانكاربردي كنترل مصرف مواد شيميايي است بطوريكه حد تماس احتمالي انسان به يك ماده را چنان محدود مي كند كه در آن حدتماس , تمام افراد دريافت كننده مصون بمانند.

سم شناساني كه در اين حيطه كار مي كنند، خواه آنها كه براي يك نماينده حكومتي يا ايالتي كار كنند يا كسانيكه در يك كمپاني يا بعنوان مشاور كار مي كنند ، از مطالعات سم شناسي توصيفي و راهكاري استفاده و دز ايمن بعضي مواد شيميايي را تعيين می كنند. فرآيندي كه بوسيله آن، دز ايمن يا سطح تماس تعيين مي شود، عمدتاً ارزيابي ريسك ( خطر احتمالي ) ناميده مي شود. در بطن سم شناسي كاربردي تعدادي رشته هاي خاص قرار دارد . اين رشته ها شامل سم شناسي پزشكي قانوني ، سم شناسي باليني ، سم شناسي محيطي و سم شناسي شغلي مي باشد.

سم شناسي پزشكي قانوني تركيبي از شيمي تحليلي ، فارماكولوژي و سم شناسي مربوط به جنبه هاي پزشكي و قانوني داروها و سموم است . سم شناسي پزشكي قانوني مربوط به تعيين مواد شيميايي در مواردي مانند سوء استفاده هاي داروئي و استفاده بيش از حد دارو ، مسموميت و مرگ مي باشد ومورد توجه پليس ، بازرسين پزشكي و سازمان پزشكي قانوني مي باشد .

 سم شناسي باليني مربوط به معالجه افراد مسموم است و بر روي تعيين و تشخيص اثرات سمي داروها و تجويزهاي بدون نسخه كار مي كند .

 سم شناسي محيطي از زير رشته هايي است كه با شرايط تماس شيميايي موجود در محيط زندگي ارتباط دارد. اين تماسها ممكن است ناشي از كاربرد مواد شيميايي كشاورزي ( مثل حشره كشها و كودهاي شيميايي)‌، آزاد شدن مواد شيميايي براثر زندگي مدرن امروز ( مثل مواد شيميايي ناشي از توليدات خانگي ) تخليه هاي صنعتي به هوا يا آب بصورت عمدي يا غير عمدي ( مانند پاشيدن ، خروج از دود كش و غيره ) و چشمه هاي غير نقطه اي يا متحرك ( مثل مواد حاصل از احتراق در اتومبيلها) .

 اين تخصص عمدتاً با تماسهاي شيميايي كه آلوده كننده محيط هستند ارتباط دارد. سم شناسي محيطي شامل زير رشته هاي ديگري است (مثل سم شناسي محيط زيست يا اكوسيستم ، سم شناسي آبزيان ، سم شناسي پستانداران ، سم شناسي پرندگان) .

 سم شناسي حرفه اي نيز زير رشته اي از سم شناسی کاربردی است كه مربوط به تماسهاي شيميايي و بيماريهاي ناشي از كار مي باشد.

صرفنظر از تخصص سم شناسي ، يانوع سميت مورد توجه هر سم شناس ، تمام سم شناسان يك يا دو وظيفه اصلي سم شناسي را انجام مي دهد . اين دو وظيفه عبارتند از :

1-آزمايش بر روي ماهيت اثر نامطلوب كه بوسيله عامل فيزيكي يا شيميايي ايجاد شده است .

2-ارزيابي احتمال وقوع اين مسموميتها تحت شرايط ويژه تماس (ارزيابي ريسك).

نهايتاً ، هدف و منظور اصلي سم شناسي شناختن ويژگي هاي يك ماده شيميايي است بطوريكه از طريق چاپ و نشر دستورالعملها و راهنماهاي کنترلی، از ايجاد اثرات نامطلوب جلوگيري شود.

3-1 اهميت دز و ارتباط بين دز –پاسخ

احتمالاً افراد غير متخصص دو واژه  Poisonous وToxic  را باهم اشتباه مي گيرند . ( همانطور كه در تعاريف گفته شد Toxic منشاء طبيعي دارد . در صورتيكه Poisonous سم ايجاد شده بوسيله مواد شيميايي با سميت بالاست).

اگر از اين افراد سئوال شود ,toxic (ماده شيميايي با منشاء گياهي ) وpoisonous ( مواد شيميايي شديداً سمي )را بطوريكسان تعريف مي كنند. در صورتيكه مواد شيميايي سمي مي توانند در مقادير كم، باعث صدمات جدي و يا مرگ فوري شوند.

بطور کلی تمام مواد شيميايي در دز معيني با عث اثرات نامطلوب مي شوند. همانطور كه گفته شد Toxicants ( مواد شيميايي سمي) عواملي هستند كه مي توانند بر روي سيستم بيولوژيكي اثرات نامطلوب ايجاد كنند و اينجا يك سئوال منطقي مطرح مي شود،كدام گروه از مواد شيميايي سمي هستند يا كدام گروه از آنها ايمن (safe) مي باشند. جواب اين سئوالها اين است كه حتي يك ماده شيميايي نسبتاً ايمن در صورتيكه دز و مقدار آن  در حد معین، ميتواند ايجاد سميت نمايد. ازطرفي ديگر يك ماده شيميايي بسيار سمي در صورتيكه تماس با آن بحد كافي كم باشد ميتواند ايمن باشد . سم شناسي بوسيله مطالعه روي مواد يا عملكرد هاي سمي ، خطرناك و غير ايمن تكامل پيدا كرده است و شامل اثرات نامطلوب تمام مواد شيميايي است. به همين دليل شرايط بروز سميت مواد شيميايي مانند نوع اثرات نامطلوب مهم است و شايد اهميت آن بيشتر باشد.

پاراسلسوس در سال (1541- 1493) به اهميت دز ( مقداري) از ماده شيميايي كه در آن ميزان ماده شيميايي تبديل به ماده مضر مي شود پي برد . او كسي است كه اين مفهوم كلي را بيان كرد: ” همه مواد سم هستند ، هيچ ماده اي وجود ندارد كه سم نباشد ، بلكه مقدار (دز)ماده ، سموم و راه درمان آنها را ازيكديگر متمايز ميكند”. اين گفته تا حدودي وظيفه دوم سم شناسان (ارزيابي ريسك) را بيان ميكند و ازطرفي نشان ميدهد كه سميت ماده با حد تماس آن مرتبط است . بنابراين ارزيابي شرايطي كه طي آن اثرات نامطلوب بروز ميكند كليدي است براي تشخيص ايمن بودن يا خطرناك بودن تماس . تمام مواد شيميايي در بعضي مقادير سمي هستند و اگر تماس با آنها بقدر كافي بالا باشد مي توانند توليد اثرات سمي نمايند. يعني همه مواد تحت شرايط و مقادير معين سميت ايجاد مي كنند.

Emil Mark روش ديگري براي بررسي مواد شيميايي ارائه داده است .او گفت: هيچ ماده بي ضرري وجود ندارد اما راههاي بي ضرر استفاده از مواد وجود دارد. بر طبق اين دو گفته توصيف شرايط تماس كه مضر بودن يا خطرناك بودن يك ماده را تعيين مي كند و نکته مهم درتماس، دز مي باشد. مثلاً ، ويتامينها را آگاهانه و براي حفظ سلامتي مصرف مي كنيم . در حاليكه در ادامه اين بخش ويتامينها بعنوان عامل ايجاد سميت در ميان بچه ها معرفي شده است و انواع مسموميتهاي ناشي از مواد شيميايي خطرناك مي تواند بوسيله مصرف بيش از حد داروها ي پزشكي ايجاد شود.

براي شرح مطلب و تاكيد اين حقيقت كه دز ( مقدار ) ، عامل ايجاد مسموميت مي باشد شما را به انجام يك آزمايش دعوت مي كنيم . ابتدا مقادير موجود در ستون A  و B  جدول 1-1 را باهم مقايسه كنيد ستون A مقاديري هستند كه باعث مرگ 50% از حيوانات مورد مطالعه شده است (LD50) و ستون B مواد شيميايي را نشان ميدهد . مواد شيميايي ستون Bشامل افزودنيهاي خوراكي ، پزشكي ، مصرف زياد داروها ، سموم، حشره كشها و ديگر مواد خطرناك مي باشد كه LD50  مربوط به هريك درجائي از ستون A ( بصورت پراكنده ) قرار دارد. براي يافتن  LD50  مربوط به هرماده ، ابتدا ازجدول 1-1 فتوكپي تهيه كنيد و بطور ساده دزها را مرتب كنيد( باتوجه به مقادير موجود در ستون A ، رتبه هر عدد شيميايي را در كنار آن بنويسيد. توجه داشته باشيد كه مقادير بصورت تنزولي و مواد شيميايي مطابق حروف الفبا قرار گرفته اند).

بنابراين سه ماده شيميايي كه بنظر ما ايمن تر هستند بايد بيشترين مقادير دز ( سه عدد بزرگتر) را داشته باشند ( تحت عنوان 1و 2و3 طبقه بندي شوند) و خطرناكترين مواد شيميايي بايد بالاترين رتبه ها را داشته باشند . بعد از اينكه مواد شيميايي را در جدول ليست كرديد جوابهاي صحيح را درجدولي كه در انتهاي اين بخش آمده مشاهده كنيد .مطابق طبقه بندي كه شما براي اين مواد شيميايي انجام داديد، آيا ضعيف ترين مواد شيميايي قرص نمك ، ويتامين K (كه براي لخته شدن خون ضروري است) آهن اضافه شده به ويتامينها براي افراد كم خون و مسكن هاي عمومي كه از داروخانه ها ي محلي تهيه مي شود مي باشند؟ به نظرشما قويترين ماده سمي كدام است ( خطرناكترين يا كمترين دز) ؟ آيا آنها مواد شيميايي طبيعي يا مصنوعي هستند؟ نيكوتين كه عامل تحريك كننده در توتون مي باشد را چگونه طبقه بندي كرديد؟ قدرت داروهاي پزشكي مانندPhenobarbital)  )( آرام بخش) ياMorphin (مسكن) را در مقايسه با قدرت سموم شديداً كشنده مثل (Strychnine) و حشره كش مالاتيون (Malathion) را چگونه ارزيابي مي كنيد؟

متولد آذر 1369. کارشناس بهداشت حرفه ای ناپیوسته از دانشگاه کرمانشاه می باشم. باتوجه به پراکندگی موضوعات تصمیم به راه اندازی این سایت گرفته ام و در این راستا به یاری همه مهندسین نیازمندم. انشا... بتونیم به کمک همه، سایت پر محتوایی برای همکاران داشته باشیم.
با عضویت در خبرنامه ایمیلی جدیدترین مطالب را در ایمیل تان دریافت کنید. اعضاء خبرنامه و صفحات اجتماعی ACGIH از امکانات ویژه ای برخوردار خواهند شد !!! تعداد افراد فیدبرنر
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

معادله را حل کنید *